روانشناسان , psy_logis

روانشناسان

روانشناسان , psy_logis

روانشناسان

1,333نــــفــــــر
عضو شده اند
1,333نفر عضو شده اند
84/12/21 08:30

فرانسیس گالتون فرانسیس گالتون (1911ـ1822) گالتون...

روانشناسان
فرانسیس گالتون
فرانسیس گالتون

(1911ـ1822)



گالتون با كارهای خود درباره مسائل مربوط به وراثت ذهنی و تفاوت‌های فردی در ظرفیت یا توان انسانی، روح تكامل را به نحو مؤثر در روانشناسی دمید. پیش از تلاش‌های گالتون، پدیده تفاوت‌های فردی به عنوان موضوعی مناسب برای مطالعه در روانشناسی مورد توجه قرار نگرفته بود. در این زمینه تنها تلاش‌های پراكنده‌ای، به ویژه توسط وبر، فخنر و هلمهولتز صورت گرفته بود. این افراد در نتایج آزمایشی خود تفاوت‌های فردی را گزارش كرده بودند ولی به نحو نظام‌یافته به بررسی آن نپرداخته بودند. وونت و تیچنر تفاوت‌های فردی را بخشی از روانشناسی به حساب نمی‌آوردند.

زندگی گالتون

گالتون از هوشی فوق‌العاده (هوش بهرش 200 تخمین زده شده است) و اندوخته‌ای از اندیشه‌های بدیع برخوردار بود. معدودی از زمینه‌هایی كه او مورد بررسی قرار داد عبارت‌اند از: اثر انگشت (كه نیروی پلیس از آن برای مقاصد شناسایی استفاده كرد)، مد، توزیع جغرافیایی زیبایی، وزنه‌برداری و كارآیی عبادت. او همچنین صورت اولیه‌ای از چاپگر دور تایپ،1 وسیله‌ای برای باز كردن قفل‌‌ها و پیرامون بین را كه به او امكان می‌داد به هنگام تماشای رژه از بالای سر جمعیت اوضاع را ببیند، ابداع كرد.

گالتون در سال 1822 نزدیك بیرمنگام3 انگلیس متولد شد و كوچكترین فرزند از نه فرزند خانواده بود. پدرش بانكدار موفقی بود كه خانواده ثروتمند و دارای مقام برجسته اجتماعی او اشخاص مهم در همه زمینه‌‌ها عمده نفوذ ـ دولت، كلیسا و ارتش ـ را شامل می‌شد. گالتون در 16 سالگی، با اصرار پدرش، تحصیل پزشكی را در بیمارستان عمومی بیرمنگام شروع كرد. او به عنوان كارآموز برای پزشكان كار می‌كرد؛ قرص‌‌ها را توزیع می‌كرد، كتاب‌های پزشكی را مطالعه می‌كرد، شكسته‌بندی می‌كرد، انگشتان را قطع می‌كرد، دندان می‌كشید، به كودكان واكسن می‌زد، با خواندن آثار كلاسیك خود را سرگرم می‌ساخت. اما، روی هم رفته تجربه خوشایندی نبود و تنها فشار مداوم پدرش او را در آنجا نگه می‌داشت.

یك حادثه در اثنای این كارآموزی پزشكی كنجكاوی ذهنی گالتون را نشان می‌دهد. گالتون می‌خواست تأثیر داروهای گوناگون در داروخانه را یاد بگیرد، لذا شروع كرد به خوردن دوز اندكی از هر دارو و یادداشت كردن واكنش خود، این كار را به شیوه‌ای نظام یافته با داروهایی شروع كرد كه زیر حرف «A» قرار داشتند. این ماجراجویی علمی به حرف «C» یعنی خوردن روغن كرچك هندی، اسهال آور قوی، پایان یافت.

گالتون پس از یكسال خدمت در بیمارستان، تحصیلات پزشكی خود را در كینگز كالج2 لندن ادامه داد. یكسال بعد نقشه‌اش عوض شد و در ترینیتی كالج دانشگاه كمبریج ثبت‌نام كرد و در آنجا با مجسمه نیم‌تنه‌ای از اسحاق نیوتن در مقابل بخاری دیواریش علاقه خود را به ریاضیات دنبال كرد. اگرچه آشفتگی‌های ذهنی شدید در كار او وقفه ایجاد كردند، سرانجام توانست درجه دكترای خود را بگیرد. دوباره به تحصیل پزشكی، كه حالا به نحو شدید از آن متنفر بود، برگشت، تا اینكه مرگ پدر او را از این حرفه خلاص كرد.

مسافرت و كاوشگری توجه گالتون را به خود معطوف داشت. در سرتاسر آفریقا سفر كرد و گزارش سفرهای خود را منتشر ساخت، از انجمن سلطنتی جغرافیا مدال گرفت. در سال‌های 1850 بنا به گفته خود، به خاطر ازدواج و ضعف سلامتی، مسافرت را متوقف ساخت، اما علاقه‌مندی به كاوش را حفظ كرد و یك كتاب راهنما با نام هنر مسافرت نوشت. هیأت‌های اعزامی برای سایر كاوشگران سازمان می‌داد و درباره زندگی در اردو برای سربازانی كه به منظور وظایف در آن سوی دریاها آموزش می‌دیدند سخنرانی می‌كرد.

بیقراری، این بار گالتون را به سوی هواشناسی و طراحی ابزارهایی برای ثبت اطلاعات مربوط به هوا هدایت كرد. او یافته‌های خود را در كتابی خلاصه كرد كه اولین تلاش برای جدول‌بندی الگوهای آب و هوایی در مقیاس بزرگ محسوب می‌شود.

وقتی كه عموزاده‌اش چارلز داروین كتاب درباره منشاء انواع را منتشر ساخت، گالتون بلافاصله توجه خود را به این نظریه جدید معطوف ساخت. در ابتدا جنبه زیست‌شناختی تكامل او را به خود جذب كرد و او تأثیرات انتقال خون بین خرگوش‌‌ها را مورد پژوهش قرار داد تا مشخص سازد كه آیا خصوصیات اكتسابی می‌توانند به ارث برسند یا نه. اگرچه جنبه ژنتیكی نظریه تكامل مدت زیادی او را به خود علاقه‌مند نساخت، كاربردهای اجتماعی آن كار بعدی گالتون را هدایت كرد و نفوذ او را بر روانشناسی جدید رقم زد.


وراثت ذهنی (روانی)


اولین كتاب مهم گالتون در روانشناسی نبوغ ارثی بود كه در 1869 منتشر شد. (وقتی كه داروین این كتاب را خواند به گالتون نوشت كه هرگز در تمام عمرش چیزی جالب‌تر یا اصیل‌تر از آن را نخوانده بود). گالتون در این كتاب سعی داشت نشان دهد كه عظمت یا نبوغ فردی در خانواده‌‌ها به حدی رخ می‌دهد كه نمی‌توان آن را صرفاً با تأثیرهای محیطی تبیین كرد. تز (اندیشه) او به اختصار این بود كه مردان شایسته پسران شایسته دارند. (در آن زمان دختران، برای كسب شایستگی شانس اندكی داشتند مگر از طریق ازدواج با فردی مهم).

بیشتر مطالعات شرح‌حالی كه گالتون در این كتاب گزارش كرده پژوهش‌هایی درباره اسلاف دانشمندان و فیزیكدانان با نفوذ بوده‌اند. داده‌های او نشان می‌دادند كه هر فرد مشهوری نه فقط نبوغ كلی بلكه شكل خاصی از نبوغ را به ارث می‌برد. برای مثال، یك دانشمند بزرگ در خانواده‌ای متولد شده بود كه از نظر علمی مقام والایی داشت.

هدف نهایی گالتون این بود كه تولد افراد شایسته‌تر یا مناسب‌تر را تشویق و تولد افراد نامناسب را منع كند. برای كمك به رسیدن به این هدف، علم به نژادی را بنیان گذاشت این علم با عواملی سر و كار دارد كه ممكن است ویژگی‌های ارثی نژاد انسان را بهبود بخشند. استدلال او این بود كه همانند حیوان‌های اهلی انسان‌‌ها را نیز می‌توان با انتخاب مصنوعی اصلاح كرد. اگر افراد با استعداد قابل ملاحظه انتخاب شوند و نسل بعد از نسل به جفت‌گیری بپردازند نژاد بسیار سرآمدی عاید خواهد شد. او پیشنهاد كرد كه برای انتخاب زنان و مردان استثنایی جهت تولید مثل انتخابی آزمون‌های هوش تهیه و تدوین شود و توصیه كرد به كسانی كه نمره بالا می‌آورند برای ازدواج و بچه‌دار شدن مشوق‌های مالی داده شود. (خود گالتون فرزندی نداشت؛ برادرانش هم نداشتند. به ظاهر مشكل ژنتیكی بود).

گالتون در تلاش برای تأیید نظریه بهنژادی خود مسائل مربوط به اندازه‌گیری آمار را دنبال كرد. در كتاب نبوغ ارثی، با دسته‌بندی مردان شایسته در نمونه خود به طبقاتی بر طبق فراوانی سطح توانایی آنان در جامعه آماری، مفاهیم آماری را در مسائل وراثتی به كار بست. داده‌های او نشان دادند كه مردان شایسته در مقایسه با مردان متوسط از احتمال بیشتری برای داشتن پسران شایسته برخوردارند. نمونه او 977 مرد مشهور را شامل می‌شد كه نسبت شایستگی آنان یك بر 4000 بود. براساس تصادف، انتظار می‌رفت كه این گروه فقط یك خویشاوند برجسته داشته باشد؛ درعوض 332 مورد از آن وجود داشت.

احتمال شایستگی در بعضی خانواده‌‌ها به اندازه كافی بالا نبود كه گالتون بتواند تأثیر محیط برتر، فرصت‌های آموزشی بهتر، یا مزایای اجتماعی تأمین شده برای فرزندان خانواده‌های شایسته‌ای را كه او مطالعه كرد جدی تلقی كند. او استدلال می‌كرد كه شایستگی ـ یا فقدان آن ـ تابعی از وراثت است نه فرصت.

گالتون كتاب‌های مردان انگلیسی اهل علم (1874)، وراثت طبیعی (1889) و بیش از 30 مقاله درباره مسائل وراثت نوشت. در سال 1901 مجله بایومتریكا3 را شروع كرد، در سال 1904 آزمایشگاه بهنژادی را در یونیورسیتی كالج4 لندن تأسیس كرد و سازمانی را برای ترغیب اندیشه اصلاح‌نژادی بنیان گذاشت.


تصویرسازی ذهنی


پژوهش گالتون درباره تصویرسازی ذهنی اولین كاربرد وسیع پرسشنامه روانشناختی را مشخص می‌سازد. از آزمودنی‌ها خواسته می‌شد صحنه‌ای را، مانند میز صبحانه‌شان در همان روز، به خاطر بیاورند و سعی كنند تصویرهایی از آن را فرا بخوانند. به آنان گفته می‌شد مشخص سازند كه آیا این تصویرها محو هستند یا واضح، روشن هستند یا تیره، رنگی هستند یا بدون رنگ و الی آخر. گالتون از اینكه اولین گروه آزمودنی او، كه علم آشنا بودند اصلاً تصاویر واضحی را گزارش نكردند، شگفت‌زده شد! حتی بعضی از آنان مطمئن نبودند كه گالتون درباره چه چیزی صحبت می‌كرد.

گالتون با استفاده از نمونه بزرگتری از جمعیت، گزارش‌هایی از تصاویر واضح و متمایزتری كه مملو از رنگ و جزئیات بودند، به دست آورد. او یافت كه تصاویر ذهنی زنان و كودكان عینی‌تر و با جزئیات بیشتری بودند. او مشخص كرد كه تصویرسازی ذهنی، همانند بسیاری خصوصیات دیگر، به صورت بهنجار در جمعیت پراكنده است.

كار گالتون در مورد تصویرسازی ذهنی، مانند بسیاری از پژوهش‌های او، ریشه در تلاش او برای نشان دادن شباهت‌های ارثی داشت. او یافت كه احتمال وجود تصاویر ذهنی مشابه بین خواهر و برادر بیشتر از افرادی است كه با هم خویشاوند نیستند.
99

    تبلیغات

    آخرین مطالب روانشناسان
    سرفصل های جدید رشته روان شناسی در مقطع کارشناسی  جدول... توهم خویشتن جملاتی از لکان (توهم خویشتن)لکان در یکی... توهم زبان توهم زبانآلن فیلسوف فرانسوی می گوید : «گفتار،... مدیتیشن ( Meditation) مدیتیشن مقدمه مدیتیشن یکى از... چرا به خدا ایمان داریم؟... نقاشی، زبان كودك نقاشی، زبان كودك است.... واقعیت درمانی ( گلاسر ) واقعیت درمانی تعریف واقعیت... دکتر محمد نقی براهنی زنده یاد دكتر محمد نقی براهنی... پرفسور سعید شاملو زندگینامه بنام خدا پروفسور سعید... دکتر علیرضا جزایری نام و نام خانوادگی : علیرضا جزایری... دكتر شكوه السادات بنی‌جمالی دكتر شكوه السادات بنی‌جمالی... دکتر سوسن سیف سابقه تحصیلی : 1ـ لیسانس روانشناسی... دکتر پریرخ دادستان نام و نام خانوادگی : پریرخ دادستان... كلارك لئونارد هال كلارك لئونارد هال (1952ـ1884) كلارك... اولریك نیسر اولریك نیسر ( ـ 1928) اولریك نیسر در... هربرت اسپنسر هربرت اسپنسر و فلسفه تركیبی (1903ـ1820)... زیگموند فروید زیگموند فروید و تحول روانكاوی (1939ـ1856)... فرانسیس گالتون فرانسیس گالتون (1911ـ1822) گالتون...