سلام دوست من

­­نمونه گیری از خاك

بسته به هدفی كه داریم فرق می كند 1)خاك شناسی وارزیابی اراضی 2)مطالعات كشاورزی(زراعی وباغی)

بسته به این دو هدف، روش نمونه برداری فرق میكند.

بسته به دقت كار سه نوع كارمی توان انجام داد. الف) تفضیلی ب) نیمه تفضیلی ج) اجمالی



مطالعات خاك شنا سی(ارزیابی اراضی)

1) منطقه باید مشخص شود 2) تهیه عكسهای هوایی منطقه وگذاشتن آنها كنار هم(موزائیك كردن)

برای برجسته دیدن عكسها ازوسیله ای به نام استریكوپ یا برجسته بین استفاده می شود

3) حفر یك چاله در مكان مورد نظر به عمق 5/1 متر وعرض1 متر كه به این گودال پروفیل یانیم رخ خاك گفته می شود

بر اساس یك سری از خصوصیات(رنك،بافت،ساختمان، تجمع املاح) از كودال برای نمونه برداری استفاده می شود.

ـ به لایه های مشخص شده افق یاHarizon می گویند

ـبرداشت از هر افق حداقل یك كیلو گرم است سپس مشخصات نمونه را یاداشت كرده ویك برگ را روی خاك توی پلاستیك ویك برگ را به پلاستیك منگنه میكنیم.

1) اسم پروژه 2) اسم پروفیل 3) كدام افق



مطالعات كشاورزی (زراعی و باغی)

برای نمونه برداری همانند قبل عمل میكنیم فقط در عمق فرق میكند

الف) زراعی : دراین مطالعات از هر15 هكتار یك نمونه باید برداشته شود (عمق برداشت در زمین های زراعی 30cm )

ـ برای نمونه برداری در مزرعه ما به صورت زیكزاك در زمین حركت میكنیم طوری كه تمامی نقاط را در زمین پوشش دهیم
ـ آگر Auger : یا مته نمونه برداری ـ برای نمونه برداری استفاده می شود
نمونه را به وسیله یك آگر جمع می كنیم ـ خاكها رابا هم كاملا مخلوط كرده بعد یك كیلو گرم از آن جدا می كنیم
وقتی شرایط یكسان نباشد روش تغییر خواهد كرد( چند نمونه لازم است)
ب)باغی: از دو عمق نمونه برداری می شود 1) 0 تا 30 2) 30 تا 60 ـ ما در باغ دو نمونه خواهیم داشت .

ـ نمونه برداری مركب: از چهار طرف درخت باید نمونه برداری شود ( از روی سایه انداز درخت مشخص می شود)
ـ مثل نمونه برداری قبلی به صورت زیك زاك انجام می شود

مراحل : 1) خاك باید خشك شود 2) الك كردن خاك 3) بردن به آزمایشگاه

ـ تعیین رنگ خاك
اهمیت رنگ خاك را می توان از دو دیدگاه برسی كرد
1) عمومی یا كشاورزی (اطلاعات پایه) : دیدن رنگ خاك برای اندازه گیریها
2) دیدگاه تخصصی (خاكشناسی) : شناسایی و طبقه بندی خاك
- با توجه به رنگ خاك ما می توانیم خاكها را طبقه بندی كنیم ـ برای تعیین رنگ خاك از دفترچه هایی استفاده میشود كه به ان دفترچه های رنگ مانسل گفته می شود Munsell soil colour chart
ـ در این دفترچه یك پنجم رنكهای موجود در طبیعت وجود دارد (195 رنگ)




ـ شكل و ظاهر دفترچه به صورت زیر است هیو Hue

ولیو Value

كروما Chroma
ـ هیو : رنگهای اصلی نزدیك به رنگ نمونه خاك را نشان می دهد و همیشه با یك عدد و یك حرف لاتین مشخص
می شود.
ـ ولیو : درجه روشنی رنگ خاك را مشخص می كند و همیشه با یك عدد نمایش داده می شود مقدار ولیو در دفترچه از پایین به بالا افزایش می یابد وخاكهایی كه ولیو بیشتری دارند دارای رنگ روشن تری هستند.

ـ كروما : درجه خلوص رنگ را نشان می دهد وهمیشه با یك عدد نشان داده می شود مقدار ان در دفترچه از چپ به راست افزایش می یابد.

ـ رنگ خاك را به صورت زیر مشخص می شود

Value

ـــــــ Hue

7 Chroma

ـ مثال: رنگ خاك در حالت خشك ( زرد كم حال ) 2.5 y______

3

رنگ خاك در حالت مرطوب (قهوه ای زیتونی روشن ) y 2.5

4

ـ گاهی بر روی خاك لكه هایی وجود دارد كه با رنگ خاك متفاوت است به این لكه ها ماتل می گویند

ـ هنگام مشخص كردن رنگ خاك باید رنگ لكه ها یا ماتل را هم به دست آوریم.





تعیین جرم مخصوص ظاهری=چگالی ظاهری=وزن مخصوص



Bluk Density



تعریف:وزن یک سانتی متر از ذرات جامدخاک در حالت طبیعی میگویند.





روش های اندازه گیری جرم مخصوص ظاهری



1. روش سیلندر یا استوانه

2. روش کلوخه یا پارافین(این روش را کار می کنیم)



وزن مخصوص ظاهری خاک معمولا بین( 1.8 _1.1) می باشد

عدد کم مربوط به خاکهای رسی و خاکهای دارای مواد آلی زیاد و عدد زیاد مربوط به خاکهای درشت بافت هستند.











محاسبه میانگین قطر ذرات خاک



MWD=Mean weight Diameter



برای بدست اوردن قطر ذرات از الک هفت طبقه استفاده می کنیم.

ابتدا خاک را الک کرده وداخل الک هفت طبقه می ریزیم به مدت دو تا سه دقیقه روی دستگا ه تکان دهنده قرار می دهیم سپس خاکهای هر طبقه وزن میکنیم.

واز روی این اعداد میا نگین قطر ذرات را بدست می اوریم









تهیه عصاره ی خاک

عصاره خاک : محلول خاکی است که ما از خاک بدست می آوریم وبیان کننده ی خاصیت شیمیایی خاک است

حداقل 12 ازمایش میتوان روی آن بدست آورد



انواع مختلفی دارد

1. عصاره اشباع (بهترین عصاره)

2. عصاره 1:1 یک قسمت خاک با یک قسمت آب مقطر

3. عصاره 1:2 یک قسمت خاک با دو قسمت آب مقطر

4. عصاره 1:5 یک قسمت خاک با 5 قسمت آب مقطر

5. عصاره 1:10 یک قسمت خاک با 10 قسمت اب مقطر





با اضافه کردن مقداری آب مقطر به خاک الک شده کار را شروع می کنیم تا شرایط مورد نظر بدست اید(مثل شرایط برای عصاره های بالا)



مثال : 100گرم خاک در یک ظرف ریخته و 100 سی سی آب مقطر به آن اضافه می کنیم.

سپس به مدت 24 ساعت محلول را نگه می داریم(یک روز)

محلول را در قیف بوخنر روی کاغذ صا فی می ریزیم و عصاره گیری را انجام می دهیم







اندازه گیری هدایت الکتریکی

Electrical conductivity=EC





یک شاخص برای تعیین شوری خاک است هر چه مقدار نمک در محلول خاک بیشتر باشد هدایت الکتریکی آن محلول بیشتر می شود



خاکهای شور: هدایت الکتریکی محلول آنها بیشتر است (بیشتر از 4 دسی زیمنس بر متر یا بیشتر از4 میلی موس بر سانتی متر با شد)



سوال : چرا عدد4 را برای آن انتخاب کرده اند؟

چون بیشتر گیاهان زراعی زمانی که هدایت الکتریکی خاک بیشتر از 4 دسی زیمنس بر متر باشد آسیب می بینند ومیزان محصول آنها کاهش می یابد.



رابطه بین مقدار نمک در خاک با هدایت الکتریکی ؟ رابطه مستقیم دارد

در واقع یک رابطه مستقیم وخطی بین هدایت الکتریکی وفشاراسمزی باید باشد



Condactometer : :دستگاه هدایت سنج یا هدایت متر



بهترین روش برای تعیین درصد نمک در عصاره خاک است

داری یک جفت الکترود فلزی است که داخل نمونه قرار داده می شود

دستکاه را روی شماره 3 قرار می دهیم











تهیه خمیر اشباع (گل اشباع)



برای تهیه خمیر اشباع مقداری خاک الک شده را داخل یک ظرف می ریزیم کم کم آب مقطر اضافه می کنیم تا خاک از آب اشباع شود (مشخصات زیر را به خود می گیرد )



1. سطح خمیر براق است ونور را منعکس می کند

2. خمیر در ظرف روان است

3. چنانچه با کاردک شکافی در خمیر ایجاد کنیم شکاف باید به راحتی و بدون جمع شدن آب در آن بسته شود

4. اگر با کاردک مقداری از خمیر را برداریم وسپس آن را وارونه کنیم خمیر باید به راحتی از کاردک جدا شود (به استسنائ خمیر های رسی )



خاکهای شنی : زود اشباع می شوند و زود خاصیت اشباع بودن را از دست می دهند



استفاده از خمیر اشبباع



از عصاره اشباع برای بدست آوردن شوری – میزان آنیون و کاتیون –PH

رطوبت خمیر در حالت اشباع به دست می آوریم.(وزن آب به وزن خاک )