وجدان یک ودیعه الهی است که خداوند در انسانها قرار داده تا مبنایی باشد برای انتخاب راه درست و غلط و تضمین کننده اختیار انسان است ولی اینکه وجدان به چه صورت بوجود می آید و در چند سالگی کامل می شود با توجه به دیدگاه ها و مکاتب روانشناسی وجدان تا سن 4 الی 5 سالگی در کودک کامل می شود در این زمان کودک یاد می گیرد معیارها و قوانین جامعه و مذهب و اخلاق را از طریق والیدن درون سازی کند یعنی یک والد درون خود می سازد که این والد همان وجدان است و او را در برابر کارهای بد سرزنش می کند تا دچار احساس نامطبوع گناه شود و این یک تنبیه است شاید دیده باشید افرادی که خیلی خیلی به قول خودشان با وجدانند و مدام برای کوچکترین مساله ای احساس گناه می کنند این افراد در محیطی پرورش یافته اند که به شدت در برابر کوچکترین خطاها سرزنش شده اند و والدی که در درونشان شکل گرفته بسیار خشن است و مدام به انها احساس گناه می دهد بلعکس افرادی هستند که فجیع ترین اعمال را انجام می دهند و هیچ احساس گناهی ندارند چون والد وجدان در انها بسیار ناقص و ضعیف شکل گرفته پس این یک توانایی بالقوه است که خداوند در وجود انسان به ودیعه گذاشته که این توانایی توسط محیطی که کودک در آن پرورش می یابد بالفعل می شود و بستگی به این محیط این وجدان می تواند بسیار سخت گیر و آزار دهنده، متعادل،یا بسیار سهل گیر شود.
موفق باشید