بسم الله الرحمن الرحیم
اگر منظورتان در دادگسری ها و محاکم است که به نظرم چنین نیست، و قانون اجرا می شود مگر در جایی که خود قانون به عرف ارجاع داده به عرف رجوع میشود یا برای حل ابهام بعضی از قوانین یا تشخیص بعضی از مصادیق.

اما اگر بپرسیم چرا مردم بیشتر از قانون به عرف توجه دارند به نظر می رسد دلیل نوع جامعه ایران است، در مقام ارزش گذاری نیستم و نمی خواهم بگویم این کار خوب است یا بد، صرفا تحلیلی از دید خودم ارائه می کنم:
بدین صورت که آنچه وفاق و انسجام اجتماعی را در ایران شکل میدهد یک روح حاکم و کلی مسلط بر جامعه است که می توان از آن به ارزش های مشترک جامعه یاد کرد، حال این ارزشهای مشترک در سطوح پایین تر عرف هایی ایجاد میکنند که در راستای همین ارزشها هستند، پس مردم خود را ملزم به رعایت این عرف ها میدانند چراکه آنها را جزئی از ارزشهای جامعه تلقی می کنند و ممکن است در بسیاری موارد از قانون برای مردم ملموس تر و قابل درک تر باشد. در حالی که قانون را نشناسند و توان درک آن را نداشته باشند لذا تصمیم گیری های آنها بر اساس عرف خواهد بود.
پ.ن

- قطعا از زوایای دیگری نیز می توان به سئوال پاسخ گفت
- متن سئوال در مقام اجرای در محاکم صحیح به نظر نمی رسد.