چون متاسفانه جا افتاده!

کشورهای غربی قبل از دموکراسی، نظام پارلمانی نیمه استبدادی داشتن (مثل فرانسه از 300 سال قبل و انگلیس از 700 سال پیش). قبل از این نظام، قرون وسطا بوده که قدرت پادشاه توسط اشراف و دستگاه کلیسا تضعیف میشده. قبلش، نظام جمهوری روم و یونان و نظام قبیله ای اروپا (مثل قبایل ژرمن، گل، سلت و...) بوده. بنابر این اونها هیچوقت دیکتاتوری فردی نداشتن. یا اگه داشتن، موقتی بوده (مثل لویی چهاردهم در فرانسه).

به عنوان مثالی از کشورهای شرقی، ایران چطور؟ قبل از مشروطه، حکومت ایران دست پادشاهانی بوده که با قدرت تموم حکومت میکردن. از کوروش و داریوش بگیر تا شاه عباس و ناصرالدین شاه.

اما چرا از هزاران سال قبل چنین تفاوتی بین شرق و غرب وجود داشته؟ به عقیده من چون کشورهای شرقی اکثرشون گرم و خشک بوده و اقتصاد کشاورزیشون وابسته به بارون. کمبود منابع آب باعث میشده که توی کشوری مثل ایران، هزینه کندن چاه و قنات و ساختن نهرها بالا بره. هزینه مالی، انسانی و سازماندهی این کار اونقدر زیاد بوده که به اجبار حکومت انجامش میداده. این باعث میشد که قدرت حکومت اونقدر زیاد بشه که کسی نتونه کنترلش کنه.
توی اروپا این مسائل رو نداشتن. بنابر این امکان اینکه قدرت در دست یک نفر متمرکز باشه، اندک بود.

برای اطلاعات بیشتر، به کتاب "چرا ایران عقب ماند و غرب پیش رفت" نوشته دکتر کاظم علمداری مراجعه کن. توضیحات ساده ولی مفصلی راجع به عوامل تاریخی استبداد داده شده.