این لینك ها رو ببینید دوست عزیز:

http://www.turkmenstudents.com/modules/smartsection/category.php?categoryid=10
http://www.cloob.com/answer/question/show/questionid/15039


http://www.turkmenstudents.com/modules/smartsection/item.php?itemid=153

http://www.turkmenstudents.com/modules/smartsection/item.php?itemid=149
-----------------------------------
مختومقلی فراغی یکی از بزرگ‌ترین سرایندگان و سخنوران زبان ترکمن، ایرانی و زاده یکی از روستاهای گنبدکاووس بوده‌است. فراغی در سال ۱۱۵۳ هجری قمری (۲۶۵ سال پیش) در روستای حاجی قوشان گنبدکاووس پا بدین جهان نهاد. زبان‌های فارسی و عربی را نزد پدر خود دولت‌محمد آزادی آموخت. فراغی بعدها سفرهای زیادی به خارج از ایران کرد از جمله به بخارا و خیوه و افغانستان و هندوستان. دیوان سروده‌های زیبای او به فارسی و انگلیسی و چند زبان دیگر نیز برگردانده شده‌است. آرامگاه او که در روستای آق‌تقای شهر مراوه‌تپه در استان گلستان جای دارد در اوایل دهه ۱۳۷۰ به سبک امروزین نوسازی شد و بعضی امکانات محدود نیز برای زائران مرقدش فراهم شده‌است. از آن پس هزاران نفر از علاقمندان از مردم و مسئولان در سالگرد تولد او(۲۸ اردیبهشت) در این مکان مراسمی برگزار می‌کنند.

-----------------------------------
زندگینامه مختومقلی فراغی
نوشته شده توسط Matinblog در تاریخ ۱۳۸۶/۱۰/۲۹ (65 بار خوانده شده)
زندگینامه مختومقلی فراغی
مقارن با فتنه و آشوب های افشارها ، در شمال خراسان در روستای گرکز جرگلان که اکنون جزء خاک خراسان شمالی و شهرستان بجنورد است کودکی پا به دنیا نهاد که پدرش او را مخدوم قلی نام نهاد .

مقارن با فتنه و آشوب های افشارها ، در شمال خراسان در روستای گرکز جرگلان که اکنون جزء خاک خراسان شمالی و شهرستان بجنورد است کودکی پا به دنیا نهاد که پدرش او را مخدوم قلی نام نهاد . جد مختوم قلی فراغی ،مختومقلی یوناچی نام داشت (1720-1654 میلادی) وی بسیار تنگدست و فقیر بود و از طریق آهنگری ، زرگری ،چرمسازی ، و خدمت دهقانی گذران روزگار میکرد . یوناچی در سال 1694 میلادی یعنی در سن 40 سالگی ازدواج کرد و در سال 1700 صاحب پسری شد که او را دولت محمد نام نهادند . دولت محمد به جهت اینکه در سن پیری پدر متولد شد به قری ملا یعنی ملای پیر شهرت یافت . وی آزادی تخلص میکرد . از او آثاری چون وعظ آزادی ، حکایت جابر انصار ، مناجات و اشعاری چند در غالب غزل ، قصیده و رباعی به یادگار مانده است .دولت محمد پنج پسر داشت و یک دختر ، که مختوم قلی سومین آنهاست . سال تولد مختوم قلی را 1733 میلادی برابر با 1112شمسی ذکر کرده اند و سال وفات او را 1790 میلادی یعنی 1169شمسی آورده اند وی در زمان وفات 57 سال سن داشته است .
عصر مختوم قلی عصر اغتشاش بود عصر باقی مانده از از خاکستر دوران نادر ، وی در فاصله مرگ نادر و جلوس کریم خان زند در سنین 6 تا 16 سالگی کاز چوپانی و دهقانی را و زرگری را تجربه کرد . در همین زمان احمد خان درانی بنیانگذار افغانستان جدید نیز در پی چشم طمع به متصرفات نادر از عوامل اغتشاش در ایران بود به همین منظور از بزرگان ترکمن تقاضای کمک کرد در نتیجه تعدادی از جوانان ترکمن به فرماندهی چاودیر خان به سوی افغانستان گسیل شدند . عبدالله یکی از برادران مختوم قلی نیز با آنها همرا بود که در راه کشته شد . محمد صفا برادر دیگر در جستجوی عبدالله برآمد و او نیز در راه افغانستان به دست دشمنان کشته شد . مختومقلی تاثرات قلبی خود را از این دو واقعه در طی مرثیه ایی قراء با سوز و گدازی تمام بیان کرده است . اما خود مختوقلی ، وی معلومات اولیه خود را نزد پدر فرا گرفت و پس از پدر تحت تعلیمات شخصی به نام نیاز صالح قرار گرفت و در خدمت این استاد بود که با علوم دینی مثل فقه ، حدیث ، تفسیر و کلام آشنا شد . و به مطالعه تاریخ قصص قرآن و عقاید فرزانگان پرداخت . شوق درونی او را بر آن داشت که از مدرسه ادریس بابا در محل قزل آیاق به بخارا برود در بخارا با نوری کاظم بن باهر آشنا شد که برای تدریس دعوت شده بود . این آشنایی منجر به دوستی عمیق بین آنها شد . با پیدا شدن دو دستگی بین طلاب ، ابتدا نوری و سپس مختومقلی بخارا را ترک گفتند و راه افغانستان و هندوستان را در پیش گرفتند . مختومقلی در طی این سفر که 6 سال طول کشید بعد از سیر و سیاحت در هندوستان از طریق کابل به ازبکستان و سپس ترکمنستان رفت و با سفارش مدرسین مدرسه خواجه احمد یساوی برای تحصیل عازم مدرسه شیرغازی شد که در شهر خیوه قرار داشت . مختومقلی در مدرسه شیر غازی با علوم و ادبیات شرق آشنا شد و در سال دوم تحصیل بود که استاد اورا خلیفه خود کرد . وی پس از سه سال مدرسه شیر غازی را ترک گفت و به اطراف اترک آمد و در آنجا ساکن شد و عاقبت نیز در روستای آق توقای از توابع شهر مراوه تپه دارفانی را وداع گفت و در همان مکان نیز به خاک سپرده شد . اینک هر ساله در 27 اردیبهشت هر سال مراسم سالروز تولد او با شکوه هرچه تمام تر با حضور شاعران و دوستداران این شخصیت برجسته از دو کشور ترکمنستان و ایران در همان مکان آرامگاه او برگزار می شود.


--------------------------
شاعر شهیر ترکمنان، مخدومقلی فراغی


«اون سگز منگ عالم اهلین بار ادن ربم جلیل **** دوندرب درگاهینا همراز ادن ربم جلیل»
«قدرتندن عرش اوین دوار ادن ربم جلیل **** هیبتندن فرش اوین هموار ادن ربم جلیل»
«امر ادیب، بیر، بیضه نی نوار ادن ربم جلیل»

اشعار بالا مربوط به 5 مصراع آغازین دیوان شاعر و عارف بزرگ ترکمن (مخدومقلی فراغی) میباشد. مخدومقلی نه تنها شاعر بزرگ ترکمن و دنیای ترک محسوب می شود بلکه همانطور که بسیاری اعتراف دارند باید او را متعلق به تمام بشریت دانست. و در ارزش و اهمیت دیوان اشعار او همین بس که «پروفسور برتلیس» مستشرق معروف آن را به جام جم تشبیه کرده است.
مخدومقلی سومین فرزند دولت محمد آزادی در سال 1146 هجری قمری در یکی از روستاهای شرق گنبد کاووس به نام آجی قدشان چشم به جهان گشود. دوران کودکی را در زادگاهش گذراند و تحت تعلیم و تربیت والدین خود پرورش یافت. پدر او عالم و عارف زمان خود بوده است مخدومقلی درباره ی عرفان ومعرفت پدر خود چنین می گوید:

«آلتمش یاشده نوروز گونی لو یلی**** توردی اجل یولین تودی آتامینگ»
«بو دنیانینگ ایشی بیله میش بلی ****عمرینینگ طنابین کسدی آتامینگ»
«دیردی دنیا دورماز عمره باقی یوق**** گوندیز روزه گیجه بولسه اوقی یوق»
«منکر بیلماز مخلص لارینگ شکی یوق *** پیغمبر دوستی دور دوستی آتامینگ»
<پدر را شصت بگذشته به روزی **** اجل بر سینه اش بنهاد سوزی>
<بلی یاران چنین شد کار دنیا **** گل عمر پدر را چید عجوزی>
<پدر گفتا ز دنیا نیست باقی **** به غیر از ورد شب یا صوم روزی>
<بلا شک مخلص و منکر در انکار **** پیمبر دوست شد هر دلفروزی>
«معنی موزون از آنه طواق گلشاهی»

بعد از پدرش شخصی به نام نیاز صالح در مدرسه ی ادریس بابا به تعلیم و تعلم او می پردازد و او مدتی را در استان لباب جمهوری ترکمنستان در قیزیل آیاق و در مدرسه ی کوکلتاش (کوکلداش یا مدرسه ی کلان که دارای بلندترین مناره در آسیای میانه به ارتفاع 46 متر می باشد.) می رود و در آنجا با شخصی بلندمرتبه به نام نوری کاظم بن باهر که از ترکمن های سوریه بود و برای تدریس به بخارا دعوت شده بود آشنا می شود و پس از مدتی با او به سیر و سیاحت در میان قبایل مختلف ترکمن و سرزمین های گوناگون از جمله ترکستان، افغانستان و هندوستان می پردازند و در این سفر مخدومقلی با طریقت های نقشبندیه و یساویه که در هندوستان و ترکستان مریدان زیادی داشتند مأنوس می شود. در این سفر 6 ماهه است که با بزرگان علم و دین و عرفان به مجالست می پردازد و با افراد مختلف و عقیده های جورواجور برخورد می کند. سپس با توشه ای از علم و دنیایی از تجربه دوباره از راه کابل به مارگالان ازبکستان، اندیجان و سمرقند برمی گردند. سپس به شهرهای دیگر ترکستان اسلامی قدم می گذارند و مخدومقلی در مدرسه ی خواجه احمد یساوی در ازبکستان به تحصیلات خود ادامه می دهد. و سرانجام آن دو به راهنمایی و توصیه ی مدرسین مدرسه ی خواجه احمد یساوی دوباره به مدرسه ی کوکلتاش بخارا می روند، در آنجا با گذراندن شرایط خاص که در مدارس دینی آن زمان معمول بود وارد معروف ترین مدرسه ی خیوه به نام شیر غازی خان می شوند. مخدومقلی پس از سه سال تحصیل علم از این مدرسه فارغ التحصیل میشود ودرباره ی این مدرسه چنین می گوید:

«مکان ایلاب اوچ یل ایدیم دوزینگی**** گیدار بولدیم خوش قال گوزل شیرغازی»
«اوتردم غیش نگی بهار یازینگی**** گیدار بولدیم خوش قال گوزل شیرغازی»
<سه سالی زیستم در تو وداعت می کنم مکتب*** و من تا انتها شکر جفایت می کنم مکتب>
<زمستان و بهارم را همی با تو به سر کردم ****روم خود سائل لطف خدایت می کنم مکتب>
«معنی موزون از آنه طواق گلشاهی»

شاعر در مدارسی که در آنجا تحصیل کرده و در سفر به سرزمین های مختلف با بیشتر آثار ادبی و عرفانی دانشمندان و شاعران بزرگ اسلامی و آثار فلاسفه مانند افلاطون و ارسطو و ابن سینا و ... آشنا می شود. در خصوص علوم دینی نیز به درجه ی کمال می رسد و صاحب نظر می شود. مخدومقلی از شاعران بزرگ فارس و ترک زبان پیش از خود مثل سعدی، حافظ، فردوسی، نظامی، جامی، نوایی، فضولی، خاقانی، عطار و ... متأثر بوده بطوریکه در برخی مواقع شعری را از آنها عینا" به زبان ترکمنی و بسیار شیوا برگردانده است مثل شعر «سندن بی خبر» یا «جهان سندن بی خبر» و در آثار خود از نام و آثار شاعران و عارفان به بزرگی یاد کرده است. آنجا که در قصیده ی «سام بولسام» بازگو می کند:

«ابو سعد، عمر خیام، همدانی****فردوسی، نظامی، حافظ پروانی»
«جلال الدین کلبی، جامی النامی****اولارینگ یانیندا من هم سان بولسام»
«اوقیب ایدیم اول سعدی نینگ بوستانینی****أگور نه عجب خاقانی نینگ مداینی»
<چون بوسعید و خیام یا همدانیم ک**** چون فردوسی و حافظ یا چون نظامیم کن>
<ای کاش گشته بودم چون مولوی مصفا**** یا رب عزیز و حیران چون قلب جامیم کن>
<بسیار خوانده ام من آن بوستان سعدی****زیبا مداین و خاقانی نامیم کن>
«معنی موزون از آنه طواق گلشاهی»

دیوان او تقریبا" شامل 800 عنوان شعر و بیش از ده هزار بیت است و در آن به جز ترکمنی از زبان های مختلف دیگر از جمله فارسی، عربی، شاخه های دیگر زبان ترکی و ... نیز استفاده کرده است.
مخدومقلی با تخلص فراغی تقریبا" پس از شصت سال زندگی پرمشقت در کنار چشمه ی عباساری که در شمال ایران (در نزدیکی مرز ایران و ترکمنستان واقع است) در سال 1204 ه.ق برابر با 1790 میلادی سر بر بالین مرگ نهاد و چشم از جهان فرو بست. روحش شاد، یاتان یری یاختی بولسن.

محمد امین قرنجیک / خرداد 1386


منابع و مؤاخذ:
1-نقد و تحلیل آثار و احوال مخدومقلی نورقلیچ فداکار
2-چراغ معرفت عرفان و مختومقلی آنه طواق گلشاهی
3-مختومقلی فراغی نینگ کامل دیوانی مراد دوردی قاضی
4-دیوان حضرت مخدوم قلی فراغی احمد شیخ طلایی

---------------------------------------------------------
مختومقلی فراغی

18می، روز رستاخیز و همچنین روز وحدت ملی ترکمنستان است که برای گرامی داشت عارف و شاعر فقید ترکمن، مختومقلی فراغی در پایتخت ترکمنستان شهر عشق آباد برگزار می گردد. مختومقلی فر اغی که در دوره قرون وسطی می زیست، هم اکنون در ترکمنستان به عنوان شخصیت ملی شناخته شده است. این مراسم از سال 1992 تا به حال بطور مرتب و همزمان با روز تصویب قانون اساسی ترکمنستان برگزار می شود. البته شایان ذکر است که قبلا روز قانون اساسی در 18 می و روز گرامی داشت عارف بزرگریال مختومقلی فراغی در 19 می بوده ولی از طرف رییس جمهور سابق مرحوم صفرمراد نیازف تصمیم گرفته شد که جشنهای این دو روز همزمان در یک روز برگزار شود. برای مردم ترکمنستان 18 می روز برجسته ای است چرا که 15 سال قبل در همین روز پایه قانون اساسی ترکمنستان بنا نهاده شد و در آن بی طرفی کشور و ساختار اجتماعی و آداب و رسوم چند هزار ساله مردم ترکمنستان، رسمیت یافت. در محل «آق - توکای» واقع در استان گلستان جمهوری اسلامی ایران، در سال 1999 مراسم رسمی به مناسبت افتتاحیه آرامگاه دانشمند و عارف بزرگ مختومقلی برگزار شد. در این مکان مقدس، علاوه بر مختومقلی، پدر ایشان دولت محمد آزادی - که هر دو از بنیانگذاران ادبیات کلاسیک ترکمن هستند- نیز مدفون می باشد. قرار است اولین کنگره تبیین اندیشه های مختومقلی در 27 و 28 اردیبهشت 1385 در گرگان و گنبد برگزار شود. در این مراسم علاوه بر معاون رییس جمهوری و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رایزن های سیاسی بیش از ده کشور همسایه و سفیر جمهوری اسلامی ایران در کشور ترکمنستان، حضور دارندطبق اعلام مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گلستان، وزیر فرهنگ کشور ترکمنستان آمادگی این کشور برای صدور مجوز ارسال بیش از 20 مقاله را اعلام کرده است. همیشه در هر قوم و ملتی قهرمانی می زیسته که گاه پیامبر بوده و گاه پیامبر گونه. رسالت اینان جز اصلاح اجتماع و مرد آن قوم نبوده و همیشه در پی این بوده اند که با پندهایشان از مشکلاتی که گریبانگیر مردم شده، بکاهند و اینگونه نیز می کردند، پس اجتماع آنان را همیشه قهرمان می نامد و به آن ارج می نهد تا با شناخت و پیروی از ایشان به آنچه که سعادت نامیده می شود، دست یابند . می توان گفت اجتماعی در جهان وجود ندارد که فاقد چنین شخصیتها و قهرمانهایی باشد و قهرمان پیامبر گونه ما ترکمنها نیز بی شک مختومقلی فراغی شاعر شهیرمان است. شخصیتی که ما بسیار به او احترام می گذاریم، چنان که سبب حیرت دیگر مردمان می شود و همیشه از او یاد می كنیم و اشعارش ورد زبان ترکمنها است. صداقتی ستودنی در سروده‌های او است كه به سادگی انسان را با خویش هم ‌دل می‌كند و این صداقت و توفیق ریشه در باوری دارد كه او به حرف‌های خود داشت. او رسالت خویش را در قالب شعر به شیواترین وجه ادا كرد. مختومقلی حقیقتی زنده و جاوید و جاری در زندگی روز‌مرّه‌ی ما است. او از میان مردم بر‌آمد و با مردم خویش زیست و با درد و غم و شادی آن‌ها در‌آمیخت و در نهایت در دل یك قوم نجیب و حق‌دوست به ابدیت پیوست و سندی پرارج از فرهنگ درخشان تركان تركمن را به دست آنان سپرد تا همیشه‌ی تاریخ پایا و پویا و جاودان بمانند. مختومقلی، حنجره‌ی سرخ، سبز و سپید تركمن است كه خویشتن را سرود و چونان آیینه‌ای است كه تركمنان زیبا در آن به تماشای خویش می‌نشینند و چونان بهشتی است كه در زمان دلتنگی، شاخه‌ای از آن برچیده و می‌بویند و عطر پاكی و زلالی و زیبایی در جانشان می‌دود و با یاد خویش شاد و شاداب می‌شوند و آفتاب عشق در آنان می‌دمد. دانشمند و فیلسوف بزرگ مختومقلی فراغی، همیشه در آرزوی وطن آزاد و درخشان، مقتدر و فنا ناپذیر بود. آرزوی این پیشنیان ما با دست یافتن به استقلال کشور ترکمنستان صورت عینی به خود گرفتمختومقلی فراغی این شخص معتبر صاحب ایده های بنیادین، تعیین کننده اساس ساختار دولت بی طرف و مستقل ترکمنستان بوده است. آثار این دانشمند والا مقام مملو از ایده هایی همچون اتحاد و یکپارچگی بین ملتها است. برای مردم ترکمن مختومقلی سیمای ویژگی های معنوی و روحیه ملی مردم را در قالب هنر رهنمون می سازد.مختومقلی فراغی نه فقط یک شخصیت تاریخی به شمار می رود که یک ارتباط تنگاتنگ با عصر خویش داشته است، او پژواک زنده ای است که تا به امروز بر ما تسلط دارد. وی در مورد مردم با صدای خود مردم سخن می گفت. بنابراین اشعار او مثل یک آیینه، بازتاب گذشته ، حال و آینده معنوی ملتها است. آثار ادبی مختومقلی زنده می ماند، چون وی درک جدید بشردوستی و انسان گرایی را با تکیه بر فرهنگ و آداب و رسوم چندهزار ساله مردم خویش، گسترش می دهد. لذا در این جهان بینی بشر دوستی، جهات اساسی ترکمنها در تجلی ویژگی های معنوی مختومقلی منعکس شده است. در این روز در جاهای مختلف کشور، جشن و مراسم گوناگونی به مناسبت روز قانون اساسی و شاعر بزرگ مردم ترکمن- مختومقلی، برگزار می شود. مختومقلی تعیین کننده و در عین حال نقطه اوج ادبیات کلاسیک مردم ترکمن بوده است. اشعار منحصر به فرد وی، در طول قرنها با شربت ادبیات شفاهی و کتبی مردم ترکمن تغذیه می شد. وی بنیانگذار عصر کلاسیک قرون 19- 18 مردم ترکمن است.خلاقیت و آثار ادبی مختومقلی فراغی در هیچ دوره ای معنی اش را از دست نمی دهد و این خلاقیت او نیروی جدیدی به مردم ترکمن طی قرنهای متمادی اهدا کرده است. مختومقلی فراغی در تحول ادبیات کلاسیک مردم ترکمن، خدمت بزرگی کرده است. زبان ادبی مختومقلی فراغی، بعنوان یک نمونه و معیار هنر ادبی دوره ما به شمار می رود. مختومقلی فراغی، یکی از محبوب ترین شاعران مردم ترکمن است. در ترکمنستان اسم مختومقلی را تقدیس می کنند و تمام آثار این نابغه مردم ترکمن را که تا به امروز رسیده است، با علاقه فراوان می خوانند.آثار ادبی مختومقلی فراغی، چند وجهی و پایدار است و هر عبارت شاعر، در اصطلاحات و ضرب المثلهای مردم معانی عمیق و والایی دارد. عظمت شاعر وطن دوست در این است که توسط آثار جاویدان خود، مردم خویش را به مبارزه برای آزادی و استقلال وطن با تجلیل مردان غیور و میهن پرست، دعوت کرده است. همچنین وی مردم ترکمن را دعوت کرد تا از اجداد خویش همانند گوراوغلی، چُودورخان و آنهایی که در راستای عزت و شرافت و آزادی سرزمین مادری خویش مبارزه کرده بوده اند، عبرت بگیرند. یکی از مهمترین موضوع هایی که وی دنبال می کرد این بود که تمامی قبایل ترکمن برای اجاد یك دولت مقتدر دعوت می كرد. این دانشمند بزرگ ترکمن، همیشه در آرزوی یک دولت قدرتمند و پایدار بوده است و آروزی عارف بزرگ، در سال 1991 با دستیابی به استقلال کشور ترکمنستان، برآورده شد. در این روز بزرگ، شهرهای این کشور رنگ و روی دیگری به خود می گیرد. معمولا در این روز در پارکها، مراکز هنری و مدارس همه جشن می گیرند. به قول رییس جمهور سابق، مرحوم صفر مراد نیازف "مختومقلی نه فقط یک شاعر بلکه گنجینه ای است که مردم ترکمن وارث آن است او تمام دانش مشرق زمین را در خود جای داده و آن را در شعر پیاده کرده است. هر بار هنگامی که به اشعار این دانشمند مراجعه می کنیم، به مرز های جدیدی از استعدادهای وی پی می بریم.
ترکمنینگ
جیحون ‌بیلن بحر خزر آراسی
چؤل اوستوندن اُسر یئلی توركمنینگ
گول غونچه‌سی قره گوزوم قره‌سی
قره ‌داغ‌دان اینر سیلی توركمنینگ
حق سیلامیش باردیر اونونگ سایه‌سی
چارپیشار چؤلونده نری ـ مایه‌سی
رنگ برنگ گول آچار یاشیل یایلاسی
غرق اولموش ریحانا چؤلی توركمنینگ
آل یاشیل بوره‌نیپ چیکار پری‌سی
کوکویوپ برق برر عنبرینگ ایسی
بگ توره آق سقل یوردینگ ایئیه‌سی
گؤرن توتار گؤزل ایلی توركمنینگ
اول مردینگ اوغلودور مرتدیر پدری
گور اوغلو قارداشی، سرخوش‌دور سری
داغدا ـ دوزده قووسا اووچولار دیری
آلابیلمز یولبارس اوغلو توركمنینگ
كونگول‌لر اریكلر بیر بُلیپ باشلار
دارتسا یاغینگ برر توپراقلار داشلار
بیر سفره‌ده طیار قیلینسا آش‌لار
گوتوریلر اول اقبالی توركمنینگ
گؤیول هاوالانار آتا چیکاندا
داغ‌لار لعله دؤنر قئیه باکاندا
بال گتیره‌ر جوشوپ دریا آکاندا
كسیلمز میوه‌سی ـ بالی توركمنینگ
غاپیل قالماز دؤیوش گونی خوار اولماز
قارغیشا نظره گرفتار اولماز
بیلبیلدن آیریلیپ سولوپ سارالماز
دائم عنبر ساچار گولی توكمنینگ
تیره‌لر قارداش‌دیر اروغ یاریدیر
اقبال‌لر ترس‌گلمز حقینگ‌ نوری‌دیر
مرتلر آتا چیکسا ساواش ساریدیر
یاو اوستونه یاو‌دیر یولی توركمنینگ
سرخوش بُلوپ چیکار جگر داغلانماز
داشلاری سیندیرار قولی باغلانماز
گؤزوم غیره دوشمز کؤنگل اگلنمز
سؤزلار مختوم‌قلی دیلی توكمنینگ

مقاله از چاری محمد مرداف برگرفته از سایت iras.irمی باشد.قادیر آق قلی